Lá Fhéile Bríde

Joe Bonner as Dobhar Íochtarach i nGaoth Dobhair ag déanamh crosóg Bhríde. Job Bonner from Dobhar Íochtarach, Gaoth Dobhair in West Donegal making a Saint Bridget's cross.

Joe Bonner as Dobhar Íochtarach i nGaoth Dobhair ag déanamh crosóg Bhríde. (Seán Ó Dómhnaill – www.flickr.com/people/an_solas)

Titeann Lá Féile Bríde ar an gcéad lá d’Fheabhra gach bliain. Ar an lá seo samoinímid ar Naomh Bríd, foghlaimíonn daltaí scoile faoin bpearsa stairiúil seo agus ar ndóigh, déantar croiseanna Bríde i scoileanna agus i dtithe ar fud na tíre.

Is cuid lárnach de stair, de chreideamh agus de chultúr na tíre í Naomh Bríd. Ó thaobh na Críostaíochta de, is Naomh caomhnóra na hÉireann í. Ba bhean rialta ar leith í a mhair sa chúigiú haois. Bhunaigh sí roinnt mhaith mainistreacha timpeall na tíre, an ceann ba cháiliúla acu ar ndóigh ná Cill Dara. Baineann an-chuid míorúiltí léi chomh maith, mar shampla maítear go ndearna sí bainne as uisce, is gur chuir sí biseach ar an-chuid daoine, go háirithe daoine bochta. Is í ag iarraidh bualadh le Naomh Pádraig féin, bhí an dream chomh mór sin gur chaith sí a cuid ama ag cur bisigh ar na daoine sa slua i dtreo is go mbeadh sí in ann bualadh leis an Naomh uasal!

Ach an í seo an t-aon bhean, nó fiú an fhíorbhean, a dhéanaimid a cheiliúradh ar an gcéad lá den Earrach gach bliain? Tá an t-ainm céanna ag an mbean uasal, Chríostaí seo atá pléite agam is atá ag bandia Ceilteach. Táid ann a deir nach bhfuil baint ar bith ag Naomh Bríd leis an seanCheilteach seo agus táid ann a mhaíonn gurb ionann Bríd an Críostaí agus Bríd an Págánach, gurb í an duine céanna í! Ar ndóigh, ní hé an t-aon uair a cuireadh i leith na Críostaíochta gur ghlac sí le pearsana agus le traidisiúin na Págánachta! Ba bhandia ar an Earrach, nó “Imbolc” mar a cuireadh air, í Bríd an Págánach. Bhí baint ag an Imbolc leis an ngrian, leis an láidreacht fhicisiúil agus leis an saol nua agus bhí Bríd i bhfeighil air seo ar fad. Bhí sí bainteach leis an bhfilíocht, leis an sláinte agus leis an torthúlacht chomh maith.

Is dócha gur cuma cén tuairim atá agat den charachtar stuama seo. Is léir gur dhuine cumhachtach, cráifeach a bhí inti, agus go raibh an-tionchar aici ar thír seo na hÉireann. Táimid, muintir na hÉireann, bródúil aisti, go háirithe mar bhean a sheas an fód agus a mhair mar dhea-dhuine.

Tracey Ní Mhurchú

Foclóir: samoinímid – we remember; lárnach – core; naomh caomhnóra – patron saint; míorúiltí – miracles; torthúlacht – fertility.

Advertisements
This entry was posted in Gaeilge, Local media. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s